Ana SayfaBahçeDomates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Bu bereketli domatese şimdiye kadar bahçenizde yer vermediğinize çok pişman olacaksınız!

Domatesler (Solanum lycopersicum “Beefsteak”) yaz sandviçlerine çok yakışan, dilimleyip üzerlerine tuz serptiğinizde de enfes bir atıştırmalığa dönüşen, etli, sulu meyvelerdir. Oldukça büyük ve kat kat etli yapısıyla neredeyse yarım kiloluk bir ağırlığa sahip olan bu meyve, en iri domates cinsi olmasıyla ünlüdür. Çabucak büyüyen, boyu 2 metreye kadar çıkabilen ve geç olgunlaşan domates bitkisi yaklaşık olarak 85 günde bolca hasat verir. Bu bitki, meyvesini desteklemek için sağlam bir bahçe kafesine, çite ya da bir destek çubuğuna ihtiyaç duyar. Siz de bu bereketli bitkinin bakımı hakkında bilgi sahibi olabilir ve sebze bahçenizde bolca mahsul elde edebilirsiniz.

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Domates Bakımı ve Domateslere Kafes Geçirme İşlemi

Domates bitkilerini aralarında en az 45 ila 91 santim olacak şekilde yerleştirin. Domates bitkisinin türleri özellikle uzun boyludur ve bolca alana ve budanmaya ihtiyaç duyarlar.  Verimli bir büyüme dönemi ve hava sirkülasyonu için bitkilerinizi aralarında 1,5 metre ya da daha fazla boşluk kalacak şekilde yerleştirmelisiniz. Bitkinizi bir çite, destek çubuğuna ya da bahçe kafesine bağlayın. Bu bitkiler tipik bir domates kafesinde fazlasıyla uzadıkları ve beyzbol topu büyüklüğündeki meyveleri son derece ağır olduğu için fazladan desteğe ihtiyaç duyarlar.

Bir toprak burgusu yardımıyla her bir bitki için 25-30 santimlik derin delikler kazın. Şayet uç direkleri arasında 6 metreden fazla boşluk varsa bu iki uç direk arasına, sıranın tam ortasında olacak şekilde bir kazık veya destek çubuğu dikin. Eni 7,5 santim civarı, boyu ise 2 metreye yakın olan kazıklar idealdir. Kazdığınız toprağı tekrardan ve bu kez sıkıca kapatın ki kazıklar devrilmesin.

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Uç direklerden birinin tepesine, toprak yüzeyinin yaklaşık 2 metre üstünde olacak şekilde 12 kalibreli tel sarın. Telin ucunu kazığa çivileyin/tutturun. Gergin durması için teli esnetin, yandaki direğe doğru uzatın ve direği yerine iyice oturtun. Direkler arasına yerin yaklaşık 30 santim üstünden ikinci bir tel bağlayın.

Bitki sapını alttaki tele bağlayıp üstte duran tele doğru esnetin. Diğer tarafı da üsttekine bağlayın. Bitki sapının artan kısımları varsa onları da her bir bitkiye bağlayın ve bitki sapını, kafesle aynı boyda ve 91 santim ötede duracak şekilde yerleştirin.

Kafes sistemi hazır olunca bitki sapının her parçasının tabanına bir fide dikin. Her bir fideyi, ilk saksılarındaki hallerinden daha derine dikin. Fideniz, alttaki yaprak kısmı toprağın hemen üstünde olacak şekilde derinde kalmalı. Fidenizi doğrudan toprağa veya sağlıklı bir köklenme elde etmek için yanlamasına dikebilirsiniz. Domates fideleri saksıya dikilmekten ziyade toprağa yeterince derin bir şekilde dikilirlerse coşarlar.

Bitkiniz büyüdükçe onu düzenli olarak budamalısınız. Ana gövdede yan dallar oluştukça fışkınları ya da yeni büyüyen kısımları gençken ve daha güçlü dalların gövdeyle birleştiği yerde 1,20 cm uzunluğuna eriştikleri zaman elinizle koparın. Bitkide bir ya da iki ana gövdeden daha fazlasının çıkmadığından emin olmak için bu işlemi büyüme dönemi boyunca haftada bir kez tekrarlayın. Böylece, bitkiniz bahçe kafesinde daha kolay büyüyebilir, yukarıya doğru gelişimi yavaşlayabilir ve dallanma daha iyi gerçekleşebilir. Gövde büyüdükçe onu bitki sapının etrafına her seferinde aynı yönde sarın. Bu işlemi nazikçe yapın ki gövde kırılmasın.

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Işık

Domatesinize günde 8 saat ya da daha fazla süre boyunca tam ve doğrudan güneş ışığı verin. Domatesinizin üzerine yakınlardaki binaların ya da ağaçların gölge yapmadığından emin olun. En iyi sonucu almak için onu güney ya da güneydoğu cepheli, hafif eğimli bir yerde büyütün. İyi drene edilmiş ve yükseltilmiş bir sebze yatağı özellikle de soğuk iklimlerde idealdir; zira bu yataklar mevsimin başlarında ısınır.

Toprak

Tüm domates bitkileri için olduğu gibi domatesler için de iyi drene edilmiş, organik madde bakımından zengin, verimli topraklar idealdir. Killi ve kumlu toprak yüksek verim almanızı sağlarken daha hafif yapılı topraklar suyu çabucak emip çabucak ısınacağı için daha erken mahsul almanızı sağlar. Topraktaki pH değerinin 6.0 ila 8.0 arasında seyretmesinde yarar vardır. Sebze yatağınızdaki otları temizlemeli, otların fazla büyümesini önlemek ve nemi hapsetmek için de domates sıralarını malçlamalısınız. Siyah plastik malç toprağı ısıtıp ısıyı yayacaktır.

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Sulama

Dikme işleminin hemen ardından toprağı nemlendirip iyice oturtmak için sulamalısınız. Büyüme dönemi boyunca domateslerinizi, bilhassa meyve vermeye başladıklarında sürekli olarak sulamanız gerekir.  Nem, meyvelerin çatlamasını önler ve derin köklerin oluşmasını teşvik eder. Haftalık 2,5 santimden az yağış görülürse domatesleri iyice suladığınızdan emin olmalısınız. Domatesleriniz haftalık olarak 2,5-5 santim kadar suya ihtiyaç duyar. Yaprakların solmasına asla müsaade etmemelisiniz.

Gübre

Dikme işleminden önce organik gübreleri ya da toprağı ıslah etmeye yarayan organik maddeleri araştırmanızda fayda vardır.  Bitkilerinize üç haftada bir 9 metrekare başına yarım kilo gübre vermelisiniz. İdeal NPK oranları 8-32-16 ya da 6-24-24’tür. Küçük bahçelerde ise üç haftada bir bitki başına yaklaşık 1 ya da 2 yemek kaşığı gübre verilmelidir.

Isı ve Nem

Domateslerinizi hava sıcaklığı 12 santigrat dereceyi geçince ya da daha iyisi, 15 santigrat derecenin üstündeyken ekin. Domatesler sıcak havalara uyum sağlayan ekinler olduğundan hafif don bile bitkilerin zarar görmesine neden olabilir.  Olası bir don olayı görüldüğünde ya da hava sıcaklığının aşırı derecede düşmesi halinde bitkilerinizin üzerini bir don/kırağı örtüsüyle örtebilirsiniz.

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Tohumdan Yetiştirme

Domatesinin çoğu türünün mahsul vermesi en az 85 gün sürer. Bu durum çoğu bölgede mümkün olmadığından kendi fidelerinizi yetiştirmek en iyisidir. Fidelerinizi ilkbaharda, ilk dondan 6 ila 8 hafta önce, başka bir yere dikilmek üzere hazır oldukları zaman yetiştirmeye başlayabilirsiniz. Meyve üretme dönemini uzatmak için bilhassa güneyde ilkinden yaklaşık iki-üç hafta sonra ikinci bir grup tohumu ekebilirsiniz. Tohumları düz bir yüzeye ekin ve boyları en az 20 santim olana kadar onlara bakın. Ardından, fidelerinizi açık hava şartlarında yaşamaya dayanıklı hale getirin ve ilkbaharın son donundan sonra onları başka bir yere dikin. Bu noktada, özellikle de bulunduğunuz bölgede domates yetiştirmek için en ideal zamanı öğrenmek adına bir uzmandan da bilgi alabilirsiniz.

Domatesin Türleri

Domatesler çok çeşitli renklerde meyve verir. Bunlardan bazıları kırmızı/bordo, altın rengi/sarı, yeşil, turuncu, pembe, mor/eflatun ve alacalı renklerdir. “Beefmaster”, “Big Beef” ve “Big Boy”, güney bölgelerinin sıcaklığına adapte olabilen, en popüler ve en çok bulunabilen türler arasındadır. “Mortgage Lifter” ve “Grosse Lisse” aşırı nemli bölgeler için ideal seçeneklerdir. Yerel tohum türlerine meraklıysanız “Red Brandywine”, “Prudence” adıyla da bilinen “Pruden’s Purple Tomato” ya da “Chocolate Stripes” türlerini de deneyebilirsiniz.

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Yaygın Görülen Haşereler ve Hastalıklar

Domatesin tüm türleri çeşitli hastalıklara ve haşerelere yakalanmaya meyillidir. Herhangi bir sıkıntı oluşması ihtimaline karşı domatesinizi yakından gözlemlemeli ve mümkün olduğunca hızlı bir şekilde onunla ilgilenmelisiniz. Yaygın görülen haşereler arasında beş benekli domates tırtılları, yaprakbitleri, sincap vb. kemirgenler ve pire böcekleri bulunmaktadır. Nemli hava erken yaprak yanıklığı hastalığı ve patates mantarı hastalığı gibi mantar hastalıklarına sebebiyet verebilir.

Yaprakbitlerinden kurtulmak için bitkinize ılık su püskürtebilirsiniz. Böcekleri, yumurtaları ve larvaları ise elinizle ayıklayıp yok edebilirsiniz. Bitkileriniz daha doğru düzgün gelişmeden pire böceklerinin onlara saldırmaması için üzerlerini sebze naylonları ile örtebilirsiniz. Mantar hastalıklarını ve çiçek burnu çürüğünü önlemek için bitkinin üst kısmını değil tabanını günün erken saatlerinde sulayın, toprakta su birikmesine engel olmanın yanında bir yandan da nemi sürekli muhafaza etmeye çalışın. Domatesin etrafındaki otları yolmak da iyi bir hava sirkülasyonu sağlayabilir. Bu problemlerin çoğunu önlemenin en iyi yolu ise ürün rotasyonunu hayata geçirmektir.

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Domates Yetiştirme ve Bakımında Püf Noktalar

Ev Terapisi
Ev Terapisihttps://evterapisi.com
Ev Terapisi, herkese ilham vermek için tasarlanmış bir ev ve dekorasyon sitesidir.

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

DİĞER YAZILAR