Ana SayfaBahçeSoğan Bitkisinin Ekimi, Bakımı ve Hasadı

Soğan Bitkisinin Ekimi, Bakımı ve Hasadı

Soğan (Allium cepa) bitkisi, sarımsak (Allium satvium), arpacık soğanı (A. ascalonicum) ve frenk soğanı (A. schoenoprasum) ile yakın akrabalığı olan iki yıllık bir soğanlı bitkidir. Soğan bitkisi, esasen pek çok katmanı olan farklılaşmış yaprak yapısına sahip bir soğandan çıkan içi boş, boru şeklinde mavi-yeşil renkte yapraklara sahiptir. Soğanın altından sığ bir kök ağı uzanır ve bitki büyüdükçe soğanın kendisi de kısmen toprağın üzerine çıkabilir.

Soğanlar zor yetiştirilmeleriyle ün salmıştır ancak biraz deneyimle çoğu bahçıvan başarıyla yetiştirebilir. Tohumdan, başka bir yere dikilerek (yeni filizlenmiş küçük soğan fideleri) veya “arpacık” halinde (ikinci yani son büyüme yılına girmiş küçük soğanlar) ekilebilir. Soğanları arpacık halinde ekmek daha yaygın bir uygulamadır çünkü başarı oranı yüksektir ve birkaç ay sonra tam boy soğanlar gelişir. İkinci büyüme yıllarında oldukları için arpacık halinde ekilen soğanlar büyüme sezonunun sonuna doğru yaprak sapları gönderebilir.

Daha soğuk iklimlerde soğan arpacıkları genellikle hava hala soğukken ancak dondurucu değilken -2 santigrat derece üstündeyken ekilir. Daha sıcak iklimlerde soğan arpacıkları genellikle sonbaharda ekilir, kış boyunca uykuda kalır ve ilkbaharda büyümeye başlar. Arpacıkların tam boy soğan haline gelmesi yaklaşık bir buçuk- üç ay gibi bir zaman alır.

Tohumdan yetiştiriliyorsa soğan tohumları genellikle dışarı ekim zamanından en az altı hafta önce içeride ekilir. Tohum fidelerinin bahçeye taşınması için dış hava sıcaklığı 10 santigrat derecenin üzerinde olmalıdır.

Soğan Bitkisinin Ekimi, Bakımı ve Hasadı

Soğan Bitkisinin Ekimi

Soğan arpaları için en ideal boy bilye kadar oldukları zamandır. Daha büyük arpacıklar daha erken tohuma kalkma (çiçeklenme) eğilimi gösterir. Soğanlar arpacıktan ekiliyorsa aralarında 5 – 15 cm aralık olacak şekilde yaklaşık 2,5 – 5 cm derinliğe yerleştirilmelidir. Her bir sıra arasında 30 – 45 cm boşluk bırakılmalıdır.

Başka yere dikilecek olan fideler arasında da 10 – 12 cm, her sıra arasında ise 30 – 45 cm (boşluk bırakılmalıdır. Fideler daha büyük soğan verme eğilimindedir çünkü arpacıklar hâlâ uyku halindeyken fideler daha güçlü bir şekilde büyümeye hazırdır.

Soğan Bitkisinin Ekimi, Bakımı ve Hasadı

Soğan Bitkisinin Bakımı

Işık

Soğanın düzgün şekilde yetişmesi için günde en az tam güneş ışını alması gerekir. Soğan için ne kadar güneş ışığı varsa o kadar iyidir.

Toprak

Soğanların başarılı bir şekilde gelişmesi için toprağın uygun olması temel unsurdur. Toprak kumlu ise drenajı çok iyi olmalıdır ve ayrıca içinde bol miktarda iyi ayrıştırılmış organik madde bulunmalıdır. Soğanlar, 6 – 7 aralığında hafif asidik – nötr pH derecesini sever.

Su

Soğanların şişebilmesi için düzenli olarak sulanması gerekir. Haftada 2-3 cm su verin ancak aşırı sulamayın ve toprağın vıcık vıcık olmasına engel olun, aksi halde soğan kısımları çürür.

Sıcaklık ve Nem

Soğanların zor yetiştirildiği düşüncesinin ardında yatan bir diğer neden ise soğuk mevsim sebzeleri olmaları ve olgunlaşmalarının çok uzun zaman (90 gün veya daha fazla) almasıdır. Ayrıca dış hava sıcaklığı ortalama 10 santrigrat dereceye ulaşana kadar pek büyümeye başlamazlar. Soğanların genellikle tohum yerine arpacıktan ekilmesinin sebebi tohumların ideal bir tam olgunlaşma zamanının olmamasıdır.

Soğan yapraklarının ideal büyüme koşulları 20 – 25 santigrat derece aralığındadır. Bu koşullarda yenebilen soğanlar hızlı ve tam büyür.

Gübre

Soğanlar oldukça fazla miktarda besine ihtiyaç duyar. Yaprak gelişimini desteklemek için onlara birkaç haftada bir azot bakımından zengin gübre vermeniz gerekir, böylece soğanlar büyüyecektir (soğan bitkisinin soğan kısımları esas olarak farklılaşmış yaprak yapılarıdır). Soğan bitkisinin soğan kısımları toprağı itmeye başlayınca besin vermeyi kesin.

Soğan Bitkisinin Ekimi, Bakımı ve Hasadı

Soğanların Hasadı

Soğanların olgunlaşması için gereken zaman soğanın türüne ve tohumdan mı yoksa arpacıktan mı ekildiğine göre değişiklik gösterir. Soğanları dilediğiniz aşamada toplayabilir, bir sıradaki ince fideler de yeşil soğan olarak kullanılabilirsiniz.

Üstteki yapraklar yarısına kadar sarkıp soğanların dışında kağıdımsı bir his oluştuğunda soğan bitkisinin soğan kısımları olgunlaşmış demektir. Yeşil tepelerinin yüzde 50’si sarkana kadar toprakta bırakılan soğanlar daha uzun süre saklanabilir.

Yaprakların yarısının sarktığını gördüğünüz zaman soğandan koparmadan kalan yaprakları çok hafifçe aşağı doğru bastırın. Soğanları birkaç gün toprağın içinde kurumaya bırakın, daha sonra kaldırın. Soğanları çekerek değil de kazarak çıkarırsanız daha iyi olur. Çok derin kazmanıza gerek yok sadece kalan kökleri gevşetecek kadar kazmanız yeter. Gevşeyen toprağı sallayıp silkeleyin ve soğanları hava sirkülasyonun iyi olduğu sıcak ve kuru bir yerde son kurumaya bırakın. Yaprakları üzerinde bırakın. Artık taze soğanları dilediğiniz zaman kullanabilirsiniz.

Soğanları saklayacaksanız soğanların dış kabukları kuruyup boyunları (yaprakların soğanla birleştiği kısım) büzüşene kadar dışarıda bekletin. Onları daha sonra bodrum katı gibi serin ve kuru bir yerde saklayabilirsiniz. Soğanlar düşük sıcaklıklarda (4 santigrat derece altında) daha uzun süre dayanır ama donmalarını önlemeniz gerekir. Soğanları file tipi torbalar içinde veya üst kısımlarını örüp asarak saklayın, hava sirkülasyonunun iyi olduğundan emin olun.

Soğan Bitkisinin Ekimi, Bakımı ve Hasadı

Sık Görülen Zararlı Böcekler ve Hastalıklar

Çürüme

Nemli topraklarda boyun, sap veya soğan kısmı çürüyebilir. Toprak drenajının ve hava sirkülasyonunun iyi olmasını sağlayarak çürümeyi engelleyin.

Ayrılma

Soğanlar oluşurken toprak kuru bırakılırsa soğanlar ayrılabilir ve ortadan bölünebilir.

Kirpikkanatlı Böcekler

Bunlar, yapraklar üzerinde beslenerek dönme veya kıvrılmaya neden olabilen küçük ve sarı-kahverengi renkte uçan böceklerdir. Tekrarlayan saldırılarda bitki gelişimi durabilir ve soğanlar olgunlaşmaz. Dirençli türleri ekin ve tahıl mahsullerinin yakınına soğan ekmeyin. Neem ve böcek öldürücü sabunlar, bunları geçici olarak kontrol altına almayı sağlar.

Soğan Kökü Kurtları

Bu larvalar, soğan bitkisinin tabanına yakın kahverengi sineklerin bıraktığı yumurtalardan çıkar. Yumurtadan çıkan kurtlar, çukur açarak gövdeye girer ve toprağın altındaki bitkilerle beslenir ve nihayetinde soğanların ölmesine neden olur. İstilayı önlemek için bitkileri her yıl çevirin. Yeni fidelerin üzerini örterek sineklerin yumurtlamalarına engel olun. Soğan kökü kurtları için diyatomik toprak kullanmak da etkilidir.

Soğan Bitkisinin Ekimi, Bakımı ve Hasadı

Soğanların Tohumdan Yetiştirilmesi

Soğanları tohumdan yetiştirecekseniz dışarıya ekeceğiniz zamandan en az altı en fazla 12 hafta önce içinde tohum çimlendirme karışımı olan tepsiler içine içeride ekin. Tepsiyi her gün 10 – 12 gün yapay yetiştirme ışığı altında tutun. Saksı karışımını nemli tutun ama çamurumsu olmamasını sağlayın. Dışarıdaki hava sıcaklığı genel olarak 10 santigrat derecenin üzerine çıktığında fideleri bahçenize taşıyın.

Bahçenizde ya da balkonunuzda bitki yetiştirmeyi seviyorsanız Bamya hakkında hazırladığımız bu içeriği de okumanızı tavsiye ederiz. https://evterapisi.com/bamya/

Soğan Bitkisinin Ekimi, Bakımı ve Hasadı

Ev Terapisi
Ev Terapisihttps://evterapisi.com
Ev Terapisi, herkese ilham vermek için tasarlanmış bir ev ve dekorasyon sitesidir.

YORUM YAP

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

DİĞER YAZILAR